De Poel

Adres
Waterlandse Zeedijk 11
1153 PJ Zuiderwoude / Monnickendam

Eigenaar
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
Stichtingsjaar
1920

Status
In bedrijf

Functie

Boezemgemaal
Bemalinggebied
Waterlands Boezem

lozend op

Gouwzee / Markermeer

Totaal capaciteit
520 m³/minuut
Ontwerper
W.C. en K. de Wit

Monumentenstatus
Geen

OORSPRONKELIJKE INSTALLATIE Motor
Elektro
Pomp
Centrifugaalpomp

HUIDIGE INSTALLATIEMotor
Elektro
Elektro
Pomp
Centrifugaalpomp
Centrifugaalpomp
Capaciteit
260 m³/minuut
260 m³/minuut
Opvoerhoogte
1.1 meter
1,1 meter

Stichting en installaties
Het gemaal De Poel is gesticht in 1920 door het toenmalige hoogheemraadschap Waterland, als opvolger van het uit ca. 1880 daterende stoomgemaal dat iets verder landinwaarts bij de samenkomst van de Ooster Ee en De Poel was gelegen. De installatie bestaat uit twee tweezijdig aanzuigende centrifugaalpompen, fabrikaat Stork-Jaffa, met een capaciteit van 260 m3/min. elk bij een opvoerhoogte van 1,10 m. De aandrijving vond oorspronkelijk plaats met twee ASEA elektromotoren. Deze zijn in 1998 vervangen door twee Siemens elektromotoren, type draaistroommotor, met een vermogen van 132 kW.

Situatie en ensemble
Het gemaal bemaalt de boezem van Waterland en is gelegen aan De Poel. Lozing vindt plaats via de daar aanwezige uitwateringsluis, welke van oorsprong dateert van vóór de stoombemaling, op de Gouwzee. Het gemaal vormt over een grote afstand de enige bebouwing langs de Waterlandse Zeedijk en is, mede door zijn ligging, samen met het aan de overzijde van de weg hoog in de dijk gelegen gemetselde uitstroomwerk, een zeer beeld bepalend element.

Gebouw
Op de gewapend betonnen onderbouw, waarin zich de instroming naar de pompen en de perskokers bevinden, staat een gemetselde bovenbouw met een rechthoekige plattegrond, welke is verdeeld in een machineruimte in één bouwlaag, een kleine dienstruimte en een transformatorruimte. De dragende wanden zijn opgetrokken met bruinrode, in halfsteens verband gemetselde baksteen. In de gevels zijn een aantal hoge smalle glas in lood vensters opgenomen. Het gebouw is voorzien van een flauw hellend met mastiek afgewerkt schilddak dat rondom eindigt in een brede fors overstekende houten bakgoot. De oorspronkelijke dakbedekking heeft uit dakpannen bestaan.

Waardering
Het gemaal De Poel is van belang voor de bemalingsgeschiedenis van Nederland als nagenoeg ongewijzigd voorbeeld van een boezemgemaal met door elektromotoren aangedreven centrifugaalpompen. De markante ligging en de van grote afstand herkenbaarheid als gemaal vormen een extra waarderingselement.



terug

ZOEK IN DE DATABASE

Naam of plaats v/h gemaal
 

UITGEBREID ZOEKEN

Provincie
Eigenaar / beheerder
Monumentenstatus
Status
Huidig
opvoerwerktuig
Oorspronkelijk
opvoerwerktuig
Huidige
aandrijving
Oorspronkelijke
aandrijving
Stichtingsjaar